آشنایی با تجارت سنگ آهن، مشکلات و توصیه هایی برای ورود به این بازار


باتوجه به گسترش روز افزون نياز شركت هاي فولادي جهان به مواد اوليه بخصوص سنگ آهن باعث شده تا سرمايه گذاري در بخش معادن سنگ آهن و توليد سنگ آهن دانه بندي شده و مواد فراوري شده اين ماده مثل كنسانتره و گندله بيشتر شود.
چين يكي از بزرگترين مصرف كنندگان سنگ آهن دنيا بوده و جزء بزرگترين توليد كنندگان فولاد جهان مي باشد
.
ايران نيز به نوبه خود به عنوان يكي از تامين كنندگان سنگ آهن چين بعد از كشور هاي برزيل ، استراليا ، شيلي و هند و چند كشور ديگر مي باشد.
اكثر توليد سنگ آهن ايران در اختيار سايت هاي به اصطلاح خصولتي من جمله شركت هاي چادرملو ، گل گهر ، سنگ آهن مركزي بافق و سنگ آهن سنگان مي باشد كه حدود 90 درصد توليد سنگ آهن كشور در اختيار اين چند شركت مي باشد و بقيه در دست معادن خصوصي كه در قسمت هاي خراسان (سنگان و خواف) ، كرمان ، يزد ، زنجان و آذربايجان شرقي مي باشد.
اكثر توليدات اين شركت هاي بزرگ براي صنعت فولاد داخلي به مصرف مي رسد كه شركت هاي فولاد مباركه ، ذوب آهن ، خوزستان ، هرمزگان ، خراسان جزؤ بزرگترين مصرف كنندگان اين ماده اوليه و جزء بزرگترين توليد كنندگان فولاد كشور مي باشند.
صادرات سنگ آهن ايران بيشتر توسط شركت هاي خصوصي و 95 اين صادرات به كشورهاي چين و هند مي باشد.
 
در این مقاله سعی شده تا اطلاعات کلی در خصوص معادن  سنگ آهن ، بازار سنگ آهن ، ریسک های موجود در راه تجارت و راهنمایی هایی برای ورود به این مقوله داده شود.

عمده مناطق سنگ آهنی ایران :
1- منطقه سنگان و خواف : این منطقه داراي بهترين معادن سنگ آهن ايران از نظر عناصر  بوده و داراي معادن زيادي مي باشند كه اكثرا مگنتيت و بصورت پلاسري مي باشند.
نمونه ای از آنالیز سنگ آهن موجود در منطقه سنگان
Fe:60 - FeO:15 min - S: 0.1 max - P: 0.1 max - SiO2: 7 max - Al2O3: 3 max

2- منطقه زنجان : در این منطقه سنگ آهن ها داراي فسفر و گوگرد بالا تري از منطقه سنگان و خواف بوده كه هم از نوع مگنتيت و هم از نوع هماتيت در آن موجود هستند.
3- منطقه كرمان و سيرجان  : در این منطقه هم دارای معادن سنگ آهن هماتیت و هم سنگ آهن مگنتیت می باشد که اصولا  دارای گوگرد بالاتری نسبت به بقیه مناطق ایران  می باشند.
4- منطقه يزد: در این منطقه نيز معادن هم بصورت هماتيت و هم به صورت مگنتيت وجود دارد كه در خصوص تعدد معادن هماتيت آن بيشتر  ولی از نظر ذخیره دارای سنگ آهن مگنتيت بیشتری  مي باشد.
5- منطقه سیستان و بلوچستان : این منطقه اکثرا دارای سنگ آهن مگنتیتی از نوع پلاسری و بصورت ماسه ای بوده و در خیلی از مناطق آن درصد تیتانیوم موجود در سنگ آهن به 12 درصد هم می رسد.
و ....
به طور کلی در اکثر منطقه های ایران سنگ آهن بخصوص از نوع هماتیت و نیز مگنتیت یافت می شود که عمده سنگ آهن  ها در مناطق ذکر شده فوق می باشد.

بازار تجارت سنگ آهن در ايران:
اكثر معاملات سنگ آهن بر اساس درخواست كشور چين از تجار صورت گرفته و اكثر آناليز هاي درخواستي مربوط به سنگ آهن دانه بنده شده فاين (مگنتيت) يا همان ريز دانه با دانه بندي 0-10 ميليمتر با خلوص 60-61  درصد مطابق آناليز زير مي باشد:
Fe:60 - FeO:14 min - S: 0.1 max - P: 0.1 max - SiO2: 7 max - Al2O3: 3 max
 ولی جدیدا چینی ها به دنبال سنگ آهن هایی از عیار 52 به بالات و  با FeO بالا  ( بالای 16و 17 درصد )هستند چرا که این نوع سنگ آهن ها برای فراوری و  تولید کنسانتره بسیار مناسب و به صرفه هستند.
در اين بازار افراد زيادي فعاليت مي كنند كه اكثرا واسطه بوده و به علت تعدد واسطه ها ، حرف هاي ضد و نقيض زيادي زده مي شود كه اين خود باعث گرفته شدن وقت خريداران و فروشندگان واقعی و سردرگمي آنها در اين بازار و حتی منصرف شدن آنها مي گردد.
منظور از واسطه ، واسطه فروش بين معدن دار و خريدار خارجي نمي باشد بلكه افرادي كه بين معدن دار يا فروشنده اصلي و خريدار يا تاجر ايراني وجود دارند مي باشد كه شايد در برخي موارد بالغ بر 4 نفر يا بيشتر واسطه وجود داشته كه اين خود باعث بالا رفتن قيمت از 1 الي 3 دلار درهر تن  و مهمتر از آن بالا رفتن ریسک معامله نیز براي خريدار مي گردد.
  

نکاتی که كه يك تاجر براي ورود به بازار سنگ آهن ايران بايد از آنها اطلاع داشته باشد (بحث دانشي و اطلاعاتي  تجارت):  
1- اطلاعاتتون رو در مورد سنگ آهن ، انواع آن و موارد مصرف آن بالا ببريد.  
2- در مورد قيمت هاي انواع سنگ آهن تحقيق كنيد.
3- مناطقي كه داراي بيشترين معادن سنگ آهن هستند بشناسيد.
4- آناليز هاي گوناگون و بهترين آناليز براي صادرات را بشناسيد.
5- عرضه كنندگان و شرايط عرضه را بشناسيد.
6- خريداران خود را بشناسيد ( در اين قسمت بايد سياست خود را مشخص كنيد خريدار داخلي – خريدار خارجي و ترم هاي تحويلي كه مي توانيد با آن كار كنيد و .... )
7- شرايط حمل سنگ آهن و مشكلات آن و هزينه هاي آن از نقاط مختلف را بررسي نماييد
8- مشكلات و سختي هاي بازار سنگ آهن را بشناسيد که برخی از این مشکلات از قبیل:
- وجود واسطه هاي ناشي
- عدم انجام تعهدات توسط فروشندگان به صورت كامل
-  معادن با تجهيزات كم و نيروهاي غير متخصص و سنتي
-  پيشنهادات دروغين
-  قيمت هاي متغير
  ...

9- شرايط پرداخت و تسويه حساب هاي خود را با توجه به نياز هاي بازار شناسايي كنيد.
نكته : هيچ موقع گول سود زياد يك تجارت رو نخوريد و قبل از ورود كاملا در مورد اون تحقيق كنيد و عجله نكيند.
 
لزوم داشتن یک همراه با تجربه ( مشاور ) در کنار اطلاعات کافی :
جديدا تعدادي از تجار كه در ضمينه هاي ديگري فعاليت مي كردند متوجه سود صادرات اين محصول شده و سعي كردند تا تجارت خود را در اين زمينه نيز گسترش دهند كه به علت نداشتن مشاور و راهنماي متخصص و باتجربه و غافل از مشكلات موجود در اين زمينه دچار ضرر هاي هنگفتي شده اند.
 
تجربه شما در يك تجارت  لزوما جوابگوي تجارت موفق كالاهاي ديگر نيست  و لزوما با مطالعه در مورد آن  نيز نمی شود به فوت و فن هاي كار مسلط شد. داشتن دانش بعلاوه  تجربه است كه مي تواند يك كار را به خوبي به انجام برساند  و اين دو براي يك تجارت موفق ، لازم و ملزوم يكديگرند
.
بعد از کسب اطلاعات کامل در مورد سنگ آهن و بازار آن  وقت آن رسیده كه کار خود را شروع کنید ولي مهمترين چيز با وجود اينكه همه اين  اطلاعات ، تجربه كار است كه اين كار به علت حجم سرمايه گذاري بالايي كه نياز داره نمي تونيد حتي يك بار هم آن را امتحانش كنيد مگر اينكه از يك متخصص و يا مشاور كمك بگيريد.
حداقل كاري كه يك مشاور خبره مي تواند انجام دهد این است  كه اگر هيچ سودي از اين تجارت گيرتون نياد ، حداقل جلوي خیل از ضررهاي هنگفت افرادي كه احساس مي كند همه چيز را مي دانند خواهد گرفت.
هر چند همه اين اطلاعات را داشته باشيد باز هم هر تجارتي فوت و فن هار خودش را دارد كه مي تواند تاجر را به علت ندانستن  آن  فوت و فن ها كلا از پا در بیاورد، پس مواظب باشيد.
نكته: هزينه تجربه كردن براي يادگيري هميشه بالاتر از درس گرفتن از تجربيات ديگران است.
 
يك مشاور خوب مي تواند به شما تمام اطلاعاتي  را  كه نياز داريد (اطلاعاتي كه بايد يك تاجر در خصوص سنگ آهن  داشته باشد )   طي چند جلسه  به شما ارائه کند و فوت و فن ها و مشكلات آن را به شما ياداور شود كه از خواندن ده ها كتاب به مراتب بهتره و شما را تا انجام معامله و حتي بستن قرارداد ياري کند.
نكته و مثال : خیلی ها بر این تصور هستن که کسانی که معدن دار و تولید کننده هستند لزوما افراد مطمعن و قابل اعتمادی برای معامله هستند.
 لزوما كسي كه معدن دار هست  نمی تواند عرضه كننده خوبي باشد چرا كه موارد زيادي وجود داشته كه افراد به خاطر بي احتياطي و اطمينان و حتي طمع سود زياد تجارت سنگ آهن به معدن دار اطمينان كرده و قراردادي را منعقد كردن و پول زيادي را بابت پيش پرداخت به او پرداخت کردند و حتي يك تن سنگ آهن هم نتوانستند از آن معدن خارج کنندو حتي ورشكسته شدند .
 

توصيه مهم به تجار جهت ورود به بازار سنگ آهن: 
توصيه من به اين دسته از افراد كه تمايل به ورود در اين بازار را دارند اين است كه در درجه اول با مشاورين و متخصصين مجرب مشورت كرده  و همیشه یک نفر با تجربه را در کنار خود داشته باشند و جهت شروع اين فعاليت به جاي خريد سنگ آهن بصورت مستقيم از معدن محصولاتي را خريداري كنند كه به صورت موجود در انبار هاي بندر وجود دارند كه اين خود باعث كاهش ريسك ها و خطرات زير مي گردد
:

 1-  مطمئن شدن از موجوديت بار
2-  مطابقت آناليز با درخواست آنها پس از SGS و اطمينان از صحت آناليز
3-  جلوگيري از اتلاف وقت
4-  جلوگيري از هزينه هاي دموراژ كشتي كه ممكن است به علت تاخير در رسيدن بار به بندر بوجود آيد
5-  جلوگيري از دست دادن اعتبار خود نزد خريداران كشور هاي خارجي به علت تاخيرات بوجود آمده در ارسال محصول
6-  جلوگيري از موارد عدم مطابقت تناژ با تناژ تحويلي در درب معدن
7-  جلوگيري از موارد عدم مطابقت آناليز با آناليز بار تحويلي در درب معدن (به دلايل خاص )
8-  جلوگيري از عدم تعهد باربري جهت حمل محموله به علت مشكلات باربري
9-...
 
يك مشاور حرفه اي با توجه به شناختي كه از بازار دارد اكثر معادن و فروشندگان  را می شناسد و يا حداقل لينك هاي مطمئني را برا تجارت دارد و حتي اطلاعات خوبي هم در مورد اعتبار فرشندگان و خريداران مختلف دارد و با اين اطلاعات حداقل کاری که مي تواند انجام دهد این است که جلوي تلف شدن وقت شما - به خاطر مذاكرات طولاني با اين افراد  و  واسطه ها نا معتبر به منظور شناخت -  در اين راه را بگیرد.
نکته  پایانی : براي اينكه تجارت شما با شكست مواجه نشود هميشه يك مشاور در كنار خود داشته باشيد راهنمايي هاي مشاور بعلاوه  تجربه شما در تجارت مي تواند به يك نتيجه عالی  منجر شود.

اميد است توانسته باشم بصورت مختصر ، اطلاعات مفيدي را در خصوص بازار سنگ آهن ايران در اختيار شما قرار داده باشم.


نويسنده: حامد عراقي
( M aster Of B usiness A dminidtartion )

لطفا نظرات و پيشنهادات خود را براي اينجانب به ايميل زير ارسال نماييد.
Hamed_ara@yahoo.com

"انتشار اين مطلب تنها با ذكر منبع   بلامانع مي باشد"